|
|
|
|
|
IV- Quyền-Hành Chánh-Phối-Sư
P.C.T .- " Phối-Sư mỗi phái là 12 người, cộng là ba mươi sáu , trong ba mươi sáu vị ấy, có ba vị Chánh ".
C.G .- Ba vị Chánh-Phối-Sư, phải lựa cho đủ ba phái là : Thái, Thượng, Ngọc. Ba vị ấy chẳng phải làm đầu cho ba mươi ba vị Phối-Sư kia mà thôi, mà lại là người thay quyền cho Đầu-Sư mà hành sự, y như quyền Đầu-Sư vậy .
Ấy là người thay mặt cho cả Hội-Thánh Cửu-Trùng-Đài và cả nhơn-sanh. Người nắm trọn quyền hành-sự nơi tay, chỉ tùng lịnh Đầu-Sư phán dạy thế nào, thì phải tuân theo thế ấy ; chẳng đặng cải mạng lịnh tự mình chế biến ; nhứt nhứt đợi lịnh Đầu-Sư, song Đầu-Sư cũng không đặng phép giành quyền hành-sự của ba vị ấy. Hễ Đầu-Sư lấn quyền hành-sự mà không do nơi Chánh-Phối-Sư thì là quá quyền mình, ắt phải phạm Pháp-Chánh-Truyền ... hay (Ấy là lời khen của Đức Lý Giáo-Tông) .
Đây xin nhắc lại khi Đức CHÍ-TÔN ban lịnh lập TÂN-LUẬT, vì cớ nào Đức Giáo-Tông lại giao cho Chánh-Phối-Sư xem-xét chỉnh- đốn trước khi dâng lên cho Ngài, kế Chưởng-Pháp kiểm-dượt rồi mới đệ lên cho Hiệp-Thiên-Đài phê-chuẩn, sau rốt Hộ-Pháp phải đem luật ấy xuống Cửu-Trùng-Đài đọc mà ban hành .
Lại nữa buổi bai vị Chánh-Phối-Sư dâng luật Hộ-Pháp và Thượng-Phẩm phò-loan cho Đức Giáo-Tông giáng sửa ( 13 tháng chạp năm Bính-Dần ) Ngài có truyền dạy ba vị Đầu-Sư và Chưởng-Pháp phải ngự trên Ngai ; đoạn đòi ba vị Chánh-Phối-Sư vào hành lễ, rồi kêu Chánh- Phối-Sư Thượng-Tương-Thanh mà dạy rằng : " Hiền-Hữu coi lão hành sự đây mà bắt chước ". Ngài lại dạy ba vị Chánh-Phối-Sư mỗi người phải dâng luật thế nào cho đủ sáu bàn tay nâng luật ấy, chẳng nên cho hở, đặng dâng lại cho Đầu-Sư ; Đầu-Sư cũng phải cho đủ sáu tay mà dâng lên cho Chưởng-Pháp, rồi Chưởng-Pháp cũng phải đủ sáu tay mà dâng lên cho Ngài. Khi ấy Ngài dạy phải đi ngay lên Đại-Điện đưa qua khỏi đầu Hộ-Pháp và Thượng-Phẩm . Ngài hạ Ngọc-Cơ xuống dưới, đặng đi ngay qua cho khỏi Ngài nữa . Hay ...(Ấy là lời khen của Đức Lý Giáo-Tông) .
Chưởng-Pháp tiếp luật rồi, lại đưa ngay qua khỏi đầu Khương- Thái-Công và Thánh-Chúa Jésus nữa. Sau Hộ-Pháp có để lời than cùng Thầy về điều ấy, thì Thầy cười mà phán dạy rằng : Mắc Tiên vị của Thái-Bạch còn ở dưới Thích-Ca, Khổng-Tử và Lão-Tử bằng chẳng vậy thì bộ luật cũng đi ngang qua đầu các Đấng ấy nữa, vì nó là Thiên-Điều đó con " (Cười... Cái giá trị của Tân-Luật dường đó, mà cả Hội-Thánh coi rẻ-rúng chẳng kể, làm cho Lão phải từ ngôi Giáo-Tông, đặng lấy Thiên Điều khảo tội. Ôi thôi! biết bao kẻ bị đọa-lạc vào Phong-đô, vì đó).
Bộ Tân-Luật để trước Tiên-vị của Đức Giáo-Tông một ngày một đêm, cho Ngài xét-đoán ; bửa sau Ngài giáng-cơ than rằng :" Thiên-Điều mầu-nhiệm của Đạo còn thiếu sót lắm ". Ngài cười rồi tiếp rằng : Những điều ấy chư Hiền-Hữu biết đâu mà lập cho đặng ... Hại thay ! Nếu chẳng có cơ mầu-nhiệm bí-mật ấy, thì chẳng thành luật ; nếu chẳng thành luật, thế nào thành Đạo ? Ngài cười rồi tiếp : Lão tâu cùng Đại-Từ Đại-Bi xin thêm vào luật những điều bí-mật yếu-trọng. Ấy vậy chư Hiền-Hữu cũng phải cầu khẩn với Lão, nội hạ tuần tháng nầy thì khởi nguyện, dặn các Thánh-Thất, các Đạo-Hữu phải để lòng thành-khẩn ; hiệp sức làm một với Lão, mà nài xin Thánh-Luật, nghe à : ( Cười ). Hễ Đạo trọng thì tức-nhiên chư Hiền-Hữu trọng, vậy thì chư Hiền-Hữu biết mình trọng mà lo sửa vẹn người Đời .....Từ đây, Lão hằng giữ gìn cho chư Hiền-Hữu hơn nữa ; nếu thảng Lão ép lòng cầm quyền thưởng-phạt phân minh, là cố ý muốn giá-trị chư Hiền-Hữu thêm cao-trọng nữa, vậy Lão xin đừng để dạ phiền hà, nghe !
Ngài liền kêu hai vị Chưởng-Pháp lên lấy bộ Luật xuống, đặng dâng qua cho Hiệp-Thiên-Đài, lại dạy Hộ-Pháp và Thượng-Phẩm xuống Cửu-Trùng -Đài đứng nơi vị mình. Hộ-Pháp thì bắt ấn Hộ-Pháp trấn trên bộ Luật, còn Thượng-Phẩm thì cầm Long-Tu-Phiến che trên ấn ấy, rồi dạy hai vị Chưởng-Pháp như vầy : " Ta kỳ cho một tháng phải nạp Luật " .
Hai vị Chưởng-Pháp lãnh kiểm dượt luật trong một tháng đem nạp hồi cho Lý-Giáo-Tông ; rồi Ngài mới cậy hai vị Đầu-Sư thay mặt cho Ngài, đệ lên Hiệp-Thiên-Đài dâng cho Hộ-Pháp cầu Thầy giáng xuống sửa lại. Nhờ Ngài và Hội-Thánh cầu-khẩn, Thầy đã giáng bút truyền các bí- pháp ấy cho Hộ-Pháp (1) .
Coi theo đây thì thấy rõ : Đức Giáo-Tông kêu Chánh-Phối-Sư Thượng-Tương-Thanh xem người hành sự mà bắt chước, thì đủ chỉ rõ rằng : Ngài ban quyền hành-sự trọn vẹn cho Chánh-Phối-Sư, lại buộc cả ba đều để sáu bàn tay vào cho đủ, tức là cả ba hiệp lại mới đặng. Đầu-Sư cũng vậy mà Chưởng-Pháp cũng vậy, phải hiệp một mới phù-hạp câu Thánh-Ngôn " Một thành ba, mà ba cũng như một " (Ấy là cơ vô-vi Tinh-Khí-Thần hiệp nhứt, chư Hiền-Hữu có biết à ! Ngọc là Tinh, Thượng là Khí, Thái là Thần, nếu cả ba không hiệp thì chẳng hề thành Đạo đặng khá nhớ !) . Sao lại giao cho Chánh-Phối-Sư chỉnh-đốn Tân-Luật, ngày sau có phải giao cho Chánh-Phối-Sư như vậy nữa chăng ?
Trên kia đã nói Chánh-Phối-Sư là người thay mặt cho cả nhơn- sanh giữa Hội-Thánh, ấy là người làm chủ nhơn-sanh trong nền Đạo ( Đây cũng nên giải, vì cớ nào kể từ phẩm Chánh-Phối-Sư trở xuống thuộc về thế, nghĩa là đời và từ phẩm Đầu-Sư đổ lên thuộc về Thánh, nghĩa là Đạo, bên Hiệp-Thiên-Đài cũng có Đời và Đạo, mà Bát-Quái-Đài cũng phải có vậy, mới nhằm cơ hiệp một Đời cùng Đạo. Tức là trong Đạo có Đời, mà trong Đời cũng có Đạo ), hễ gọi là chủ nhơn-sanh, ấy là nhơn-sanh vậy .
Trong Bát-Quái-Đài kể từ Tiên-vị đổ lên cho tới Thầy thì đã vào địa vị của các đấng trọn lành " classe des Parfaits ou des purs" (Đức Lý Giáo-Tông khen hay), từ Thánh-vị trở xuống nhơn-vị thì vào hàng Thánh " classe des Épures " (Đức Lý Giáo-Tông khen hay), từ thú-cầm xuống vật-chất thì hàng phàm-tục " classe des Impurs " (Đức Lý Giáo-Tông khen hay), ấy vậy trong Bát-Quái-Đài từ bực Thánh-Hồn thì còn phận sự điều-đình Càn-khôn thế-giái, giao-thiệp cùng các chơn-hồn, còn ở trong vòng vật-chất, nâng-đỡ, dạy dỗ cho phàm-phẩm tấn-hóa lên cho tới Thánh-vị. Hễ vào đặng Thánh-vị rồi thì tự-nhiên mình biết lấy mình, dầu phải bị đọa-trần đi nữa cũng còn giữ vẹn Thánh-Đức mà tu hành đặng đạt đến địa-vị trọn lành, lên địa vị trọn-lành rồi thì mới đồng quyền cùng Tọa-Hóa, từ-bi, tự-tại bất-tiêu bất-diệt .
Trong Hiệp-Thiên-Đài thì có Hộ-Pháp thay quyền cho các Đấng Thiêng-Liêng và Thầy mà gìn-giữ công-bình Tọa-Hóa, bảo-hộ nhơn-loại và vạn-vật lên cho tới địa-vị tận-thiện tận-mỹ ; người thì tận-thiện, còn vật thì tận-mỹ, Hay (Ấy là lời khen của Đức Lý Giáo-Tông). Chẳng cần lấy sức mình mà lập, chỉ bảo-hộ cho sự tấn-hóa tự-nhiên khỏi điều trở ngại, nếu nói có quyền bảo-hộ thì phải có luật-pháp, lấy luật-pháp mà kềm chớ nhơn-sanh, cũng như các Đấng trọn lành lấy Thiên-Điều mà sửa trị Càn-Khôn Thế-Giái .
Hộ-Pháp là thể các Đấng trọn lành, Hay (Ấy là lời khen của Đức Lý Giáo-Tông) người lại giao quyền cho Thượng-Phẩm lập Đạo, đặng dìu-dắt các Chơn-hồn lên tột phẩm-vị của mình, tức là nâng-đỡ binh vực cả Tín-Đồ và Chức-Sắc Thiên-Phong ngồi an địa-vị, cũng như chư Thần, Thánh điều-đình Càn-Khôn Thế-Giái cho an- tịnh hòa-bình mà giúp sức cho vạn-loại sanh-sanh hóa-hóa . Thượng-Phẩm tiếp các chơn-hồn của Thượng-Sanh giao vào cửa Đạo ; Thượng-Phẩm là người thể Đạo đối với hàng Thánh, ấy là người làm đầu các Thánh. Còn Thượng-Sanh về thế-độ, đem các chơn-hồn vào cửa Đạo, dầu nguyên-nhân hay là hóa nhân cũng vậy, phải nhờ người độ rỗi. Thượng-Sanh đặng mạng lịnh chuyển-thế, điều độ nhơn-sanh ra khỏi trầm-luân khổ-ải. Hay (Ấy là lời khen của Đức Lý Giáo-Tông), buộc Thượng-Sanh phải gần kẻ vô Đạo đặng an-ủi dạy-dỗ, mà kể từ hạng vô đạo trở xuống, cho tới vật-chất thuộc về phàm, ấy vậy Thượng-Sanh là thể Đời, người đứng đầu của phẩm phàm-tục. Hay (Ấy là lời khen của Đức Lý Giáo-Tông).
Trong Cửu-Trùng-Đài có Đấu-Sư thì đối với phẩm Địa-Tiên, Chưởng-Pháp thì đối với phẩm Nhơn-Tiên, Giáo-Tông thì đối với phẩm Thiên-Tiên: Tam-Trấn-Oai-Nghiêm thay quyền Phật-vị tại thế nầy . Ấy vậy, các Đấng ấy đối phẩm cùng các Đấng trọn lành của Bát-Quái-Đài. Giáo-Tông giao quyền cho Đầu-Sư, Đầu-Sư lại phân quyền cho Chánh-Phối-Sư, Hay (Ấy là lời khen của Đức Lý Giáo-Tông) lập Đạo đặng độ rỗi nhơn-sanh ; cũng như Hộ-Pháp giao quyền cho Thượng-Sanh và Thượng-Phẩm ; còn Chánh-Phối-Sư và Phối-Sư đối phẩm Thiên-Thánh, Giáo-Sư đối phẩm Nhơn-Thánh, Giáo-Hữu đối phẩm Địa-Thánh, Lễ-Sanh đối phẩm Thiên-Thần, Chánh-Tri-Sự, Phó-Tri-Sự và Thông-Sự đối phẩm Nhơn-Thần, Chư Tín-Đồ đối phẩm Địa-Thần, Hay (Ấy là lời khen của Đức Lý Giáo-Tông). Ấy vậy, các vị ấy đối phẩm vào hàng thánh của Bát-Quái-Đài là cầm quyền lập Đạo .
Kẻ ngoại-Giáo, Tả-Đạo Bàn-Môn, người vô Đạo, riêng nắm quyền hành thế tục, nghịch cùng chơn-lý Chánh-Truyền ; mượn thế lực phàm-tục mà diệt lành dưỡng dữ, mê-hoặc nhơn-sanh, lưu-luyến trần-thế ; trên không biết Trời, dưới không kỉnh đất ; lấy người làm lợi khí đặng vụ tất công-danh, quyền-quyền thế-thế : chẳng kiêng nể luân-hồi, ham vật-chất hơn tinh-thần, lấy vinh-hoa của kiếp sanh làm sở-nguyện, như thú-vật, cây-cỏ, sắt đá. chỉ biết sống mà không biết sống để làm gì, còn không hay, mà mất cũng không biết. Ấy là hạng phàm, gọi đời đó vậy ,( Hay ...Áng văn tuyệt bút Lão khen đa). (Ấy là lời khen của Đức Lý Giáo-Tông).
Thầy đã dạy nhơn-sanh tự lập luật lấy mình, mà Chánh-Phối- Sư đã hẳn là người thay mặt cho Nhơn-Sanh, tức nhiên quyền hành lập luật là nơi tay Chánh-Phối-Sư đã đáng .
Quyền hành chánh-trị về phần Đầu-Sư, mà quyền hành-sự về Chánh-Phối-Sư, bằng chẳng vậy thì ngôi Giáo-Tông, Đầu-Sư cũng không kiêng-nể ; vì đã nhứt thống quyền chánh-trị và luật-lệ : lại nữa, Thầy đã định ngôi Giáo-Tông thì Đầu-Sư và Chưởng-Pháp tranh cử đặng, nếu không giảm quyền Đầu-Sư thì Chưởng-Pháp mong chi đắc cử .
Chánh-Phối-Sư đã là người thay mặt cho nhơn-danh chỉ biết tuân lịnh mà thôi, chớ không phép cãi lịnh, có phép dâng luật lên cho Đầu-Sư cầu xin chế-giảm chớ không đặng phép lập luật. Như ngày sau, nếu Thầy ban quyền cho nhơn-sanh lập luật lại nữa, thì người mới có quyền chỉnh đốn luật-lệ như buổi nầy vậy. Vì vậy mà Thầy mới nói :
P.C.T .- " Ba vị Chánh-Phối-Sư đặng phép thế quyền cho Đầu- Sư, song không đặng quyền cầu phá luật-lệ "
C.G.-Hễ trái mạng lịnh Thiêng-Liêng, sửa cãi luật-lệ mà hành sự, hoặc thêm, hoặc bớt, thì là phạm phép Thiên-Điều làm cho Thánh-Giáo trở nên Phàm-Giáo. Nhơn-sanh là Phàm, Hội-Thánh là Thánh, nếu không Hội- Thánh phê-chuẩn thì những điều chi sửa cải bởi Chánh-Phối-Sư, nghĩa là nhơn-sanh, đều là Phàm cả, mà hễ phàm thì khó mong lập vị Thánh cho đặng, Hay (Ấy là lời khen của Đức Lý Giáo-Tông). Bởi cớ ấy nên Thầy không cho Chánh-Phối-Sư lập luật ; ấy cũng là cơ mầu-nhiệm, diệt phàm của Đạo vậy. Hay (Ấy là lời khen của Đức Lý Giáo-Tông) .
V.- Quyền-Hành Phối-Sư
C.G .- Phối-Sư là người lãnh quyền của Chánh-Phối-Sư ban cho, đặng đồng quyền, đồng thể cùng Chánh-Phối-Sư khi người giao trách- nhậm cho mình ; chẳng đặng làm điều chi không có lịnh của Chánh-Phối- Sư truyền dạy ; nhứt nhứt điều phải tuân mạng-lịnh của Chánh-Phối-Sư khi đặng sai trấn-nhậm các nơi ; mọi điều canh-cải là phạm Pháp-Chánh-Truyền, ắt bị giải ra tòa Tam-Giáo .
VI.- Quyền-Hành Giáo-Sư
P.C.T.- Giáo-Sư có 72 người, mỗi phái là 24 người .
C.G.- Giáo-Sư có 72 người, chia đều ra mỗi phái là 24, không đặng phép tăng thêm hay là giảm bớt .
P.C.T.- Giáo-Sư là người dạy-dỗ chư Môn-Đệ trong đường Đạo và đường Đời .
C.G.- Đã biết rằng Giáo-Sư thế quyền cho Đầu-Sư và Phối-Sư mà cai quản các Thánh-Thất nơi Châu-Thành lớn mặc dầu, nhưng Thầy định- quyết cho người có quyền dạy-dỗ mà thôi, song quyền-hành có rộng thêm đôi chút là dạy-dỗ trọn cả đường Đạo và đường Đời. Nghĩ cũng chẵng chi làm lạ, vì cả chức-sắc Hội-Thánh Cửu-Trùng-Đài của Thầy lập, phải tùy theo tôn-chỉ-Đạo, nghĩa là xu-hướng về phần giáo-dục mà thôi . Thầy đã xưng là Thầy đặng dạy-dỗ, còn tên của chức-sắc đủ chỉ rõ ràng phận-sự giáo-hóa là chánh vai của mỗi người ; như Giáo-Hữu, Giáo-Sư, Phối-Sư, Đầu-Sư, Giáo-Tông ; xem rõ lại thì tên mỗi vị chẳng mất chữ Giáo hay là chữ Sư. Cơ Đạo từ cổ chí kim vẫn vậy, lại hiệp lời nầy " Thiên-mạng chi vị tánh, suất tánh chi vị Đạo, tu Đạo chi vị Giáo ". Thầy chỉ cậy Hội-Thánh, Thầy đã đến lập, thay quyền cho Thầy mà dạy-dỗ cả con cái của Thầy, nghĩa là chúng-sanh đặng lành ; ấy là phận sự cần nhứt của Hội-Thánh đó .
P.C.T.- Buộc chúng nó lo lắng cho các con như anh ruột lo cho em .
C.G.- Thầy buộc Giáo-Sư phải lo lắng cho các Tín-Đồ trong địa- phận mình cai-quản, như anh ruột lo cho em, nghĩa là thân cận với các Tín-Đồ như anh em một nhà, cần lo giúp-đỡ, phải đoạt tình thân thiết của mỗi người cho họ đủ yêu-mến mà nương dựa nơi mình, hầu lừa thế chia vui, sớt nhọc, tình ái liên-lạc thế nào, phải cho ra người anh ruột của các Tín-Đồ, mới vừa lòng Thầy sở-định. Hay (Ấy là lời khen của Đức Lý-Giáo-Tông ). Những tiếng anh ruột lo cho em là đủ nghĩa .
P.C.T.- Chúng nó cầm sổ-bộ của cả Tín-Đồ .
C.G.- Bộ sanh-tử, bộ hôn-phối, sổ nhập-môn hay là trục xuất của cả Tín-Đồ, đều về phần Giáo-Sư nắm giữ. Giáo-Sư là người thủ bộ Đời của Đạo, quyền hành đã nhứt định ; chẵng chức-sắc nào đoạt đặng .
P.C.T .- Chúng nó phải chăm-nôm về sự tang-hôn của mỗi đứa .
C.G .- Hễ thủ bộ Đời, thì chăm-nôm về tang-hôn rất tiện. Quan, hôn, tang, tế, là điều cần nhứt của kiếp sống người Đời, mà Thầy chỉ định giao cho Giáo-Sư có sự tang-hôn mà thôi ; ấy vậy Giáo-Sư đặng trọn quyền sắp đặt sửa đương thế nào cho hai lẽ ấy đặng phù-hạp với tục lệ của nhơn-sanh, tùy theo phong hóa của các sắc người, song chẳng đặng làm cho thất thể Đạo, nghĩa là mỗi điều sửa-cải phải do nơi Hội-Thánh phê-chuẩn. Thầy đã nói : " của mỗi đứa ", tức nhiên mình cũng phải hiểu của mỗi nước.
P.C.T.- Như tại Châu-Thành lớn thì mỗi đứa đặng quyền Cai- Quản, cúng tế Thầy như Đầu-Sư và Phối-Sư .
C.G.- Đây Thầy đã nói tại Châu-Thành lớn, thì chúng sanh cũng nên hiểu là địa-phận thuộc về dưới quyền trách-nhậm của Giáo-Sư cai-quản, người đặng quyền cúng-tế Thầy như Đầu-Sư và Phối-Sư, mà đặng quyền cúng tế Thầy như Đầu-Sư và Phối-Sư thì tức nhiên phải tùng theo lễ phép của Đầu-Sư và Phối-Sư phán dạy. Ấy vậy lễ cúng tế chẳng phải trọn quyền của người mà là của Hội-Thánh sở-định .
P.C.T.- Chúng nó đặng dâng sớ kêu nài về sự luật-lệ làm hại nhơn-sanh hay là cầu xin chế-giảm luật-lệ ấy .
C.G.- Những Tân-Luật hay là Cựu-Luật mà đã rõ có hại cho nhơn- sanh, thì Giáo-Sư đặng phép kêu nài hay là cầu xin chế-giảm .
P.C.T.- Chúng nó phải thân cận với mỗi Môn-Đệ như anh em một nhà, cần lo giúp-đỡ, nghe à !
C.G.- Đây là một câu Thầy lập lại nữa, quyết định cho Giáo- Sư phải thân cận mỗi Môn-Đệ của Thầy như anh em một nhà, cần lo giúp-đỡ, nên chi, Thầy mới gằn hai chữ " nghe à " xin hãy coi đó mà để ý .
Giáo-Sư đã là người thay quyền cho Đầu-Sư và phối-Sư mà cai quản Thánh-Thất và cúng tế Thầy, ắt buộc phải tùng quyền Phối-Sư, chẳng đặng trái mạng lịnh người, trừ ra các quyền hành riêng Thầy đã định, thì nhứt nhứt đều tùng trật-tự, do lịnh Phối-Sư không đặng phép tự mình sửa-cải. Nếu sửa-cải là phạm trật-tự, mà phạm trật-tự, nghịch Pháp-Chánh-Truyền ắt bị giải ra Tòa-Tam-Giáo .
VII- Quyền-Hành Giáo-Hữu
P.C.T.- Giáo-Hữu là người để phổ-thông chơn Đạo của Thầy
C.G .- Muốn phổ-thông chơn Đạo của Thầy, buộc Giáo-Hữu phải học cho lảu thông chơn Đạo của Thầy. Ấy vậy, chức Giáo-Hữu phải có khoa mục mới đặng. Cái phận sự phổ thông là một phận sự lớn lao qúi- trọng, nếu chẵng biết tôn-chỉ của Đạo cho thông-suốt, lại đem truyền bá cho nhơn-sanh những tư tưởng nghịch cùng chơn lý của Đạo, là hại Đạo, Huống chi Thầy đã nói Giáo-Hữu là người thân cận của nhơn-sanh hơn hết, nếu chẳng lựa-chọn kẻ hạnh-đức, tu-tâm, có đủ tư-cách mà bày gương Đạo cho rõ ràng, nhơn-sanh chỉ để mắt vào đó mà khen, hay là chê Đạo, vì sự chơn-thật, hay là giả-dối, nhơn-sanh chỉ coi đó mà quyết-đoán. Trò phải như Thầy, mà Thầy thế nào thì Trò phải thế ấy, nhơn-sanh xem Trò mà đoán Thầy. Cái thể-thống của Đạo Thầy gọi là chơn-thật thì phải hành Đạo thế nào cho ra chơn-thật y như Thầy sở-định. Bực trí-thức, muốn quan-sát một nền Đạo nào, thì chẳng cần biết hết Chức-Sắc, chỉ lựa một phẩm-vị yếu-trọng hơn hết là bực hạ-thừa, mà so-sánh tư-cách, hạnh-đức, đặng quyết-đoán tôn-chỉ nội-dung của Tôn-Giáo ấy .
Giáo-Hữu là một phẩm-vị rất yếu-trọng. Ấy vậy buộc Giáo-Hữu phải thể Đạo cho xứng đáng Tôn-chỉ cao-thượng của Đạo. Muốn cho xứng đáng thì phải thông-suốt cả các chơn-lý Đạo .
P.C.T .- Chúng nó đặng quyền xin chế-giảm luật-lệ.
C.G .- Giáo-Hữu đặng quyền dưng sớ cho bề trên mà xin chế-giảm luật-lệ ; biết đâu, ngày kia các vị ấy còn phải thuyên-bổ đi phổ-thông chơn Đạo Thầy trong một nước, hay là một Dân-Tộc nào mà phong-hóa không thể tùng theo Đạo-luật đặng, nếu không chế-giảm cho phù-hạp thức-lệ lễ-nghi của sắc dân ấy, thì khó mà độ-rỗi cho đặng. Thầy cho Giáo-Hữu đặng xin chế-giảm luật-lệ là vì vậy .
P.C.T .- Ba ngàn Giáo-Hữu chia ra đều, mỗi phái là một ngàn, chẳng nên tăng thêm hay là giảm bớt .
C.G .- Câu ấy đã nói rõ, chẳng cần phải giải, song buộc phải nói rằng : chức Giáo-Hữu để cho cả các sắc dân toàn khắp Địa-Cầu, chớ không phải dành để cho một nước Nam này mà thôi, dầu cho ngôi Giáo-Tông ngày sau, cũng có đủ các dân-tộc khác cầm quyền chấp-chánh. Hay (Ấy là lời khen của Đức Lý-Giáo-Tông ) .
P.C.T.- Chúng nó đặng phép hành lễ khi làm chủ các chùa nơi mấy tỉnh nhỏ .
C.G .- Hễ nói mấy tỉnh nhỏ đặng, thì cũng nói mấy xứ nhỏ, mấy nước nhỏ đặng, mà mấy tỉnh nhỏ, mấy xứ nhỏ, mấy nước nhỏ, thì phải tùng quyền mấy tỉnh lớn, mấy nước lớn, mấy xứ lớn; tức nhiên Giáo-Hữu phải tùng quyền Giáo-Sư. Khi làm chủ các Thánh-Thất, thì Giáo-Hữu đặng phép hành-lễ y như thức-lệ Giáo-Sư sở-định, không đặng phép sửa-cải, nhứt nhứt phải đợi lịnh Giáo-Sư, nếu nghịch-mạng thì phạm Pháp-Chánh-Truyền
P.C.T.- Điều chi chúng nó xin, thì buộc Giáo-Tông phải cần- mẫn hơn hết .
C.G .- Đã nói Giáo-Hữu là người thân-mật với nhơn-sanh, hơn hết, mà kể từ phẩm Giáo-Hữu đổ lên cho tới Giáo-Tông thì xa lắm; ấy vậy, Giáo-Hữu thì gần với nhơn-sanh, còn Giáo-Tông thì xa nhơn-sanh, nếu Giáo-Tông muốn gần với nhơn-sanh thì phải cẩn-mẫn giao thân cùng Giáo-Hữu. Giáo-Hữu là người biết nhơn-sanh hơn hết, nếu Giáo-Tông muốn biết nhơn-sanh, thì phải nghe lời Giáo-Hữu .
Thánh-ý muốn cho Giáo-Tông đặng gần nhơn-sanh cũng như Giáo- Hữu, cho nên dặn Giáo-Tông phải để ý cần-mẫn, xét-nét mỗi điều của Giáo- Hữu cầu xin hơn hết song mỗi điều chi Giáo-Hữu cũng không đặng phép loạn đẳng cấp, nghĩa là phải nương theo các phẩm-cấp trên mình mà dâng sớ .
P.C.T.- Như điều chi mơ-hồ, thì cũng nó là kẻ sai đi kiểm-dượt .
C.G.- Chúng-sanh là Thế mà muốn cho biết Thế, thì phải thân-cận chúng-sanh, gần chúng-sanh thì mới biết đặng sự hạnh-phúc cùng là sự uất-ức của chúng-sanh .
Người gần-gủi chúng-sanh là Giáo-Hữu. Thảng như có điều chi làm cho Đạo với Đời không tương-đắc, sanh ra nghi-hoặc, mơ-hồ, thì không ai có thể quan-sát và kiểm-dượt dễ-dàng hơn Giáo-Hữu, nên Thầy mới giao trách-nhậm riêng ấy cho, là vì vậy. Hay (Ấy là lời khen của Đức Lý-Giáo-Tông )
P.C.T .- Chúng nó phải tu hạnh-đức, tư-cách cho lắm mới đặng, vì chúng nó là người thân-cận với nhơn-sanh hơn hết nghe à !
C.G.- Câu nầy trên kia đã
giãi rõ, đây chỉ nhắc câu quyết-định " nghe à ! " của Thầy đó mà thôi.
xin khá để ý .
VIII.- Quyền-Hành Lễ-Sanh
P.C.T.- Lễ-sanh là đứa có hạnh, lựa chọn trong chư Môn-Đệ để hành lễ.
C.G.- Thầy đã nói Lễ-Sanh thì phải lựa chọn người có hạnh hơn hết trong chư Môn-Đệ của Thầy ắt buộc phải hạnh-nết hoàn-toàn, huống chi phải vào bực Lễ-Sanh mới mong bước qua hàng chức sắc, thì Lễ-Sanh tất phải là người xứng đáng, có đủ tư cách, học thức mà làm một vị Chức-Sắc Thiên-Phong ngày sau .
Tuy vẫn đã biết, lúc Thầy lập Pháp-Chánh-Truyền, thì Thầy dạy hành lễ dường ấy mặc dầu, là bởi lễ nghi phong-hóa nhà Nam ta buộc phải vậy. Chớ Lễ-Sanh mà đối chức "Anh" ( Frère ) của Thánh-Giáo. thì phận-sự cao-trọng của Chức-Sắc ấy là dường nào !
Sau đây buộc Lễ-Sanh phải có cấp-bằng nơi trường Đạo, mới mong dự cử vào địa vị ấy. Vậy thì Lễ-Sanh là người thay mặt cho Giáo-Hữu, khi Giáo-Hữu vắng mặt, mà hành lễ cúng tế Thầy, song phải tùng quyền Giáo-Hữu mà hành sự (Lời của Đức Lý Giáo-Tông "Nhiều khi chư Hiền-Hữu lạm dụng danh Lễ-Sanh mà cho kẻ hiến lễ làm cho mất thể-diện của vị Thiên-phong. Vậy lão đặt tên cho kẽ hiến lễ ấy là Lễ-Sĩ").
P.C.T .- Chúng nó đặng đi khai đàn cho mỗi Tín-Đồ .
C.G .- Lễ-Sanh phải đi thăm-viếng các nhà Đạo-Hữu, thượng- tượng khai đàn ; dạy cho biết lễ nghi cúng-tế Thầy, thay quyền cho Giáo-Hữu.
Như ngày kia Đạo đã xuất dương ra ngoại-quốc thì sẽ có nhiều dân-tộc chẳng có thể thờ-phượng như Nam, phận sự của Lễ-Sanh đây mới ra sao ? Tưởng chẳng chi khác hơn là đổi ra phần-thăm Tín-Đồ, an-ủi, dạy-dỗ chăm-nom dìu-dắt trong đường Đạo cũng như đường Đời, thay quyền cho Giáo-Hữu .
P.C.T.- " Thầy dặn các con rằng: Lễ-Sanh là người Thầy yêu-mến, chẳng nên hiếp-đáp chúng nó".
C.G .- Thấy lòng Bác-Ái của Thầy bắt động lòng, vì Thầy đã biết rằng Lễ-Sanh phải chịu tùng phục dưới quyền người sai-khiến, nên phải có hạnh-đức, mới biết an phận mình, mà chịu phần lòn-cúi, quật-hạ đặng. Thầy lại để lời dặn rằng: Lễ-Sanh là người yêu-mến của Thầy, ấy là Thánh-ý muốn không cho kẻ bề trên lấy quyền hiếp em dưới .
P.C.T .-" Như đặng hàng Lễ-Sanh mới mong bước qua được hàng Chức-Sắc "
C.G .- Câu nầy trên đã giải rõ, nên chẳng cần lập-lại, nhưng phải nhắc rằng Lễ-Sanh, hoặc đặng đắc cử hay là có khoa-mục mới đạt-vị .
P.C.T.- Kỳ dư Thầy phong-thưởng riêng mới qua khỏi ngã ấy mà thôi, " nghe à ! ".
C.G.- Phải có cấp-bằng Lễ-Sanh mới vào hàng Giáo-Hữu đặng, kỳ dư Thầy giáng cơ phong-thưởng riêng, mới qua đặng Pháp-Chánh-Truyền, Thầy quyết-định với tiếng " nghe à ! " xin khá để ý .( Lời của Đức Lý Giáo-Tông - "Ôi ! cái hại là do tại nơi lòng quá yêu của Chí-Tôn phong thưởng ấy, mà gây loạn cho Chơn-Truyền. Lão nhứt định cầu-khẩn Chí-Tôn chẳng cho như vậy nữa ".)
IX.- Quyền-Hành Chánh-Trị-Sự
C.G.- Chánh-Trị-Sự là Chức-Sắc của Đức Lý-Giáo-Tông lập thành, (Đức Giáo-Tông khen : " phải ") phải tùng quyền Lễ-Sanh mà hành sự. Đặng làm chủ trong địa-phận của Giáo-Hữu (chia cho?) và thay mặt cho Đạo, làm anh cả trong phần địa-phận ấy.
Đây xin nhắc lời của Đức Lý-Giáo-Tông giáng bút giải-nghĩa chức Chánh-Tri-Sự và nài Hộ-Pháp ban quyền luật-lệ Hiệp-Thiên-Đài cho Chức-Sắc ấy (Cười ) đặng đủ thế-lực mà làm cho hoàn-toàn trách nhậm .
Lời Đức Lý-Giáo-Tông nói : " Chánh-Tri-Sự là người thay mặt cho Lão, làm anh cả của chư Tín-Đồ trong phần địa-phận cửa nó, Lão muốn thế nào cho Lão có mặt khắp nơi, tận ven Trời cùng góc bể. Lão tưởng Hiền-Hữu cũng muốn vậy chớ (Lão tưởng chư Hiền-Hữu lại tưởng thế nào. - Lão hỏi ? Thượng-Trung-Nhựt trả lời: " Bạch Ngài : ấy là điều quí báu,từ xưa đến nay nhơn-sanh không đặng hưởng ân-huệ như vậy"). Trong nhơn-sanh , hạng trí thức thì ít, hạng ngu-muội thì nhiều, nếu chúng ta không có đủ sức điều-đình, thì khó mà rải chơn-lý Đạo khắp nơi cho đặng. Càng thân cận với nhơn-sanh lại càng chịu nhiều sự khó-khăn rắc-rối ; chúng ta phải liệu phương nào mà trừ-diệt những sự khó-khăn ấy, khi mới nảy sanh ra. thì nền Đạo mới khởi loạn-lạc . Vậy Lão xin Hiền-Hữu ban quyền cho Chánh-Trị-Sự đặng phép xử-trị, hầu có thể dạy-dỗ sửa-răn. thay quyền cho chúng ta trong chốn thôn-quê sằn-dã "
Khi ấy Đức Hộ-Pháp đã chịu lời cùng Ngài ( Lời của Đức Lý Giáo-Tông - "Lão khen tài nhớ của Hộ-Pháp đó"), và đã hiểu rõ ý-tứ cao-thượng ấy .
Sao Thầy lại giáng bút nữa cũng khuyên Hộ-Pháp ban quyền .
Theo Thánh-ý Đức Lý-Giáo-Tông, thì quyền-hành Chánh-Trị-Sự như vầy : Chánh-Trị-Sự phải chăm-nom, giúp-đỡ sự sanh-hoạt của môn-đệ Thầy đã chịu dưới quyền người đều-khiển , giúp khó, trợ nghèo, coi cả Tín-Đồ như em ruột, có quyền xử đoán, nhứt là việc bất-bình nhỏ-mọn xảy ra trong phần Địa-phận của mình, song phải tùng lịnh Giáo-Hữu và Lễ-Sanh cùng người Đầu-Họ .
Người Tín-Đồ mà phạm luật Đạo, thì Chánh-Trị-Sự phải khuyên- nhủ răn-he, ít nữa là đôi lần, thảng như không bết ăn-năn chừa-cải, thì tư tờ về Thánh-Thất sở tại cho Giáo-Hữu, đặng người đòi đến mà dạy-dỗ răn-he. Như Giáo-Hữu đã dạy-dỗ răn he rồi, mà còn tái phạm, thì Chánh-Trị-Sự có quyền đệ tờ lên cho người Đầu-Họ mà cầu xin Hội-Thánh trừng-trị hay là trục-xuất, chiếu theo Tân-Luật .
Tờ nầy phải làm ra hai bổn, 1 bổn tư về Hiệp-Thiên-Đài, và một bổn về Cửu-Trùng-Đài.
Như có điều chi sai luật-Đạo. mà Chánh-Trị-Đạo đã nhiều phen tư tờ cho Cửu Trùng-Đài, song Cửu-Trùng-Đài yêm-ẩn, thì Chánh-Tri-Sự đặng phép tư tờ thẳng lên Hiệp-Thiên-Đài, kêu nài định đoạt . (dường ấy mới tránh sự áp quyền).
Cấm Chánh-Trị-Sự không đặng phép lấn địa-phận của người đồng phẩm , không đặng đi nơi khác mà hành-chánh . Buộc hành Đạo như vầy ; " Phải chia địa-phận mình ra nhiều địa phận " tùy theo lớn nhỏ mà giao cho Phó-Trị-Sự .
Buộc Phó Tri-Sự phải thay phiên nhau đặng nạp cho Chánh-Trị- sự, mỗi tháng ba mươi công-quả, tức là mỗi ngày , phải có một người hầu việc cho Chánh-Trị-Sự. Chánh-Trị-sự mới sai người đó đị khắp địa-phận mà thăm viếng Tín-Đồ về sự bịnh hoạn, đói khó. Hễ có một người trong địa-phận bị tai-nạn, thì biểu người công quả ấy ở tại đó mà giúp-đỡ, săn-sóc, hoặc bịnh-hoạn phải lo nuôi-dưỡng, hoặc nghèo-nàn, phải chung hiệp nhau mà gở-khổ, ấy là phận sự rất cao thượng của Chính-Trị-Sự, cái vẻ riêng tốt đẹp của Đạo do tại nơi đó .
Đức Lý Giáo-Tông lại dạy rằng : " vậy mới phải là anh em một nhà, cần lo giúp-đở, chia vui sớt thảm, no đói có nhau, giữ quyền-lợi cho nhau, không giành, không giựt, hễ đói thì mình chung nuôi, bị thất lợi thì mình phải giữ, hễ nhục thì mình chung chịu, ắt quyền hành mình phải trọng.
Trước khi lãnh trách nhậm, buộc Chánh-Trị-Sự phải đến Thánh- Thất sở tại mà lập minh-thệ ; phải thề rằng :" Giữ dạ vô-tư mà hành Đạo, dầu cha mẹ, anh em, vợ con, cũng chẳng đặng phép tư-vị, gìn dạ chơn thành, thể thiên hành Đạo. Chánh-Trị-Sự là Đầu-Sư em đó vậy .
X.- Quyền-Hành Phó-Trị-Sự
C.G.- Phó-Trị-Sự cũng là Chức-Sắc của Lý-Giáo-Tông lập thành.
Người đặng đồng quyền cùng Chánh-Trị-Sự, trong một địa-phận của Chánh-Trị-Sự nầy cho cai-quản. Người có quyền về chánh-trị chớ không có quyền về luật-lệ. Đặng phép sửa-đương, giúp-đỡ, dìu-dắt, dạy-dỗ chư Tín-Đồ trong địa-phận trấn nhậm, mà không đặng phép xử-đoán. Buộc mỗi tháng, thay phiên với các Phó-Trị-Sự khác, mà dâng cho Chánh-Trị-Sự ba chục người công-quả, đặng cho Chánh-Trị-Sự có thể sắp đặt việc giúp-đỡ kẻ cô thế, bịnh-hoạn, bị tai-nạn, trong địa-phận sở-tại mình, song khi đắc lịnh của Chánh-Trị-Sự dạy giao người công-quả ấy, nơi nhà người Tín-Đồ nào, thì phải chăm-nom coi chừng có làm phận-sự cùng chăng ? hoặc có sơ-sót điều chi, phải cho Chánh-Trị-Sự hay, đặng sửa-đương chỉnh-đốn lại. Mỗi ngày phải chạy tờ nhựt-để cho Chánh-Trị-Sự hiểu điều động-tịnh trong địa-phận của mình : nhứt là những sự chi làm hại cho phương-diện Đạo, thì phải tức-cấp cho Thông-Sự hay, đặng điều-đình thế nào cho an-ổn. Những sự kiện-thưa, những điều sái luật Đạo, đã đặng tin quả quyết, thì chẳng đặng phép yêm-ẩn, ngó lơ, buộc phải giao cho Thông-Sự phán-xử .
Cấm nhặt không cho Phó-Trị-Sự lấn quyền về luật-lệ, (Hay - Ấy là lời khen của đức Lý-Giáo-Tông) Phó-Trị-Sư là Giáo-Tông em .
XI.- Quyền-Hành Thông-Sự
C.G .- Thông-Sự là Chức-Sắc của Lý-Giáo-Tông khuyên Hộ-Pháp lập thành. Thông-Sự là người đồng thể cùng Phó-Trị-Sự trong địa-phận của Phó-Trị-Sự cai-quản, song người có quyền về luật-lệ chớ không có quyền về chánh-trị .
Thông-Sự là người của Hiệp-Thiên-Đài để tùng quyền Chánh-Trị- Sự. Phận sự của người thì phải xem-xét, kiểm-dượt cử-chỉ hành đạo của Phó- Trị-Sự. Moi việc chi làm cho mất lẽ công-bình nơi địa-phận của Phó-Trị- Sự cai-quản mà Hội-Thánh không rõ thấu, thì Thông-Sự phải chịu phần trách-cứ . ( Hay - Ấy là lời khen của đức Lý-Giáo-Tông ).
Những điều chi sái luật Đạo, chẳng y theo lịnh Hội-Thánh tư-truyền, hoặc sửa-cải Tân-Luật, hoặc cải lịnh hành chánh, (Hay - Ấy là lời khen của đức Lý-Giáo-Tông) nếu chẳng có phép của Chánh-Trị-Sự truyền dạy mà Phó-Trị-Sự tự-chuyên thi hành, Hội- Thánh lại không hay-biết chi hết, thì tội-tình ấy về phần Thông-Sự .
Tuy người phải chịu dưới quyền Chánh-Trị-Sự mặc dầu, song đặng quyền sửa lỗi của Chánh-Trị-Sự. Thảng như đã thấy lẽ vô Đạo hiển- nhiên của Chánh-Trị-Sự, thì Thông-Sự đặng phép can-gián sửa lỗi ; nếu đã nhiều phen mà Chánh-Trị-Sự chẳng nghe và đã có tư tờ về Cửu-Trùng-Đài mà Cửu-Trùng-Đài yêm-ẩn. thì người đặng phép chạy tờ về Hiệp-Thiên-Đài mà cầu-xin sửa trị. Người phải chăm-nom, binh-vực những kẻ cô-thế, bất- câu người có Đạo hay là ngoại Đạo, hoặc là bị tai-nạn thình-lình, hoặc bị nghèo-nàn đói-khó, hoặc bị bịnh-hoạn cô thân, hoặc phải bị tha-hương lữ-thứ, hoặc bị yếu tha già thải, (1) người đặng trọn quyền buộc Phó-Trị-Sự phải liệu phương giúp-đỡ.
Bất kỳ Chức-Sắc nào, đều lớn nhỏ cũng vậy khi Thông-Sự có gặp (2) việc cần-dùng gấp-rút trong khi hành-chánh của Đạo thì buộc phải giúp-đỡ binh vực. Những kẻ nào mà Thông-Sự đã nhiều phen trách cứ về tánh cường-ngạnh, không chịu giúp-sức người trong cơn gấp-rút đã đủ chứng-cớ thì Hiệp-Thiên-Đài sẽ xin Hội-Thánh trừng-trị. Trước khi lãnh trách nhiệm, buộc Thông-Sự phải đến Thánh-Thất sở tại mà lập minh thệ, y như Chánh-Trị-Sự, Thông-Sự là Hộ-Pháp em .
Thầy đã nói " Nếu dưới mắt các con còn thấy một điều mất lẽ công-bình, thì Đạo chưa thành lập " ( Hay - Ấy là lời khen của đức Lý-Giáo-Tông ).
C.G.- Bực hạ đẳng nhơn-sanh thường bị hiếp-đáp vì mất lẽ công-bình hơn hết. bởi cớ ấy mà quyền Thông-Sự rất nên yếu-trọng.
|
|
